![\"\"](\"https:\/\/lowegrow.aplus.pl\/cms\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/patron1.jpg\")
<\/p>\n\n\n\n<\/p>\n\n\n\n
Adam Mickiewicz,<\/strong> najwi\u0119kszy polski poeta i jeden z najwybitniejszych poet\u00f3w romantycznych na \u015bwiecie, urodzi\u0142 si\u0119 24 grudnia 1798 roku<\/strong> w ma\u0142ej wiosce Zaosie, po\u0142o\u017conej w odleg\u0142o\u015bci 50 km na po\u0142udnie od Nowogr\u00f3dka. Folwark ten otrzyma\u0142 w spadku ojciec poety, Miko\u0142aj, po stryju swoim, Bazylim, zabitym przez Jana Saplic\u0119. Mickiewiczowie mieszkali tu tylko dwa lata. W 1801r. przenie\u015bli si\u0119 na sta\u0142e do Nowogr\u00f3dka, a Zaosie przesz\u0142o w r\u0119ce Wincentego Stypu\u0142kowskiego, o\u017cenionego z siostr\u0105 Miko\u0142aja Mickiewicza, Barbar\u0105. U ciotki swojej w Zaosiu bywa\u0142 Mickiewicz kilkakrotnie w latach studenckich. Po\u0142o\u017con\u0105 niedaleko Zaosia G\u00f3r\u0119 \u017barnow\u0105 i Jezioro Ko\u0142dyczewskie wprowadzi\u0142 potem do ballady Tukaj.<\/em><\/p>\n\n\n\n Wspomnienia z lat dziecinnych zwi\u0105zane s\u0105 przede wszystkim z Nowogr\u00f3dkiem, gdzie mieszka\u0142 w latach 1801 \u2013 1815 kolejno w kilku domach, m. in. w tzw. dworku Danejk\u00f3w przy ulicy \u017bydowskiej oraz w wybudowanym w 1806r. przez ojca murowanym domu. Kt\u00f3ry po 1831r. zosta\u0142 przez w\u0142adze carskie skonfiskowany i sprzedany na licytacji. Obecnie w odbudowanym ze zniszcze\u0144 wojennych domu Mickiewicz\u00f3w mie\u015bci si\u0119 muzeum poety.<\/p>\n\n\n\n Adam wraz ze swoimi czterema bra\u0107mi: Franciszkiem, Aleksandrem, Jerzym i Antonim wychowywa\u0142 si\u0119 przede wszystkim pod opiek\u0105 matki i opiekunki, szlachcianki Horbatowskiej, opowiadaj\u0105cej, jak po latach wspomina\u0142, podania o mie\u015bcie sto\u0142ecznym, pod kt\u00f3rym rozwar\u0142a si\u0119 przepa\u015b\u0107 i poch\u0142on\u0105wszy je, zalana zosta\u0142a przez jezioro \u015awite\u017a, o rybce \u2013 \u015awiteziance, o trzech liliach, kt\u00f3re wyros\u0142y na grobie pana zabitego przez pani\u0105 itp. Motywy te wykorzysta\u0142 p\u00f3\u017aniej w balladach.<\/p>\n\n\n\n We wrze\u015bniu 1807r. Adam wraz ze starszym bratem Franciszkiem zosta\u0142 przyj\u0119ty do pierwszej klasy prowadzonej przez dominikan\u00f3w szko\u0142y powiatowej. W Nowogr\u00f3dku przysz\u0142y poeta zetkn\u0105\u0142 si\u0119 po raz pierwszy z ludow\u0105 tradycj\u0105, kt\u00f3ra tak zawa\u017cy\u0142a na jego tw\u00f3rczo\u015bci. W adwokackim biurze ojca obserwowa\u0142 \u201eostatnie egzemplarze starodawnej Litwy\u201d, w szkole zawar\u0142 przyja\u017a\u0144 Janem Czeczotem, z r\u00f3wie\u015bnikami bawi\u0142 si\u0119 na okolicznych wzg\u00f3rzach (co upami\u0119tni\u0142 p\u00f3\u017aniej w IV cz\u0119\u015bci Dziad\u00f3w. <\/em>Tutaj prze\u017cy\u0142 pierwsz\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107 do Johasi, dla kt\u00f3rej przeznaczy\u0142 pierwotnie ballad\u0119 To lubi\u0119.<\/em> W Nowogr\u00f3dku zlokalizowa\u0142 akcj\u0119 Mieszka i Gra\u017cyny,<\/em> ksi\u0119\u017cniczk\u0105 nowogrodzk\u0105 uczyni\u0142 bohaterk\u0119 \u017bywili,<\/em> g\u00f3r\u0119 Mendoga wprowadzi\u0142 do ballady Ucieczka, <\/em>a gaj Mendoga, rosn\u0105cy ko\u0142o fary, do Pana Tadeusza.<\/em><\/p>\n\n\n\n Po \u015bmierci ojca Mickiewicz wychowywa\u0142 si\u0119 w Rucie u przyjaciela rodziny Mickiewicz\u00f3w, s\u0119dziego Medarda Rostockiego. Rut\u0119 odwiedzi\u0142 tak\u017ce poeta w lipcu 1821 i 1822r. Pewne cechy Rostockiego z\u0142o\u017cy\u0142y si\u0119 na posta\u0107 S\u0119dziego w Panu Tadeuszu. Ruta zosta\u0142a wymieniona w balladzie To lubi\u0119.<\/p>\n\n\n\n W 1815 roku, po uko\u0144czeniu szko\u0142y nowogr\u00f3dzkiej rozpocz\u0105\u0142 Adam Mickiewicz studia uniwersyteckie w Wilnie na wydziale matematyczno – przyrodniczym, ale ju\u017c po pierwszym p\u00f3\u0142roczu przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 na kierunek nauczycielski wydzia\u0142u literatury i sztuk wyzwolonych. Dyplomu uko\u0144czenia studi\u00f3w poeta nie otrzyma\u0142, poniewa\u017c z\u0142o\u017cy\u0142 tylko pierwsz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 egzaminu magisterskiego. Pobyt w Wilnie odegra\u0142 w \u017cyciu Mickiewicza decyduj\u0105 rol\u0119. Tu by\u0142y ucze\u0144 prowincjonalnej szko\u0142y w Nowogr\u00f3dku zdoby\u0142 wy\u017csze wykszta\u0142cenie, tu ukszta\u0142towa\u0142 si\u0119 jako poeta romantyczny. Tu te\u017c zakocha\u0142 si\u0119 w Anieli \u0141yczk\u00f3wnie, a nawet bywa\u0142 \u00d3wczesne Wilno by\u0142o centrum \u017cycia naukowego i kulturalnego ziem litewsko \u2013 ruskich, przy\u0142\u0105czonych do cesarstwa rosyjskiego. Uniwersytet Wile\u0144ski prze\u017cywa\u0142 w\u00f3wczas okres swego najwi\u0119kszego rozkwitu. Wyk\u0142adali tu m.in. bracia Jan i Andrzej \u015aniadeccy, profesor literatury polskiej Leon Borowski, profesor filologii klasycznej Ernest Groddeck, znakomity historyk i polityk Joachim Lelewel. To w\u0142a\u015bnie Lelewel pomaga\u0142 Mickiewiczowi w og\u0142oszeniu m\u0142odzie\u0144czych rozpraw (Uwagi nad Jagiellonid\u0105 Tomaszewskiego<\/em>) i utwor\u00f3w. Jako cenzor podpisa\u0142 w 1823r. zezwolenie na druk drugiego tomu Poezji.<\/em> W latach 1822 \u2013 1823 czyni\u0142 starania o wyrobienie Mickiewiczowi paszportu na wyjazd za granic\u0119, w 1824r. zabiega\u0142 o uwolnienie poety z wi\u0119zienia, a nawet wspiera\u0142 go finansowo. Wyrazem ho\u0142du z\u0142o\u017conego profesorowi by\u0142 wiersz Mickiewicza Do Joachima Lelewela.<\/em><\/p>\n\n\n\n Na lata 1817 \u2013 1823 przypada o\u017cywiona dzia\u0142alno\u015b\u0107 kilku patriotyczno-naukowych organizacji dzia\u0142aj\u0105cych w\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy uniwersyteckiej i szkolnej na terenie Wilna. Wszystkie one powsta\u0142y z inicjatywy i by\u0142y podporz\u0105dkowane za\u0142o\u017conemu w 1817r. Towarzystwu Filomat\u00f3w (mi\u0142o\u015bnik\u00f3w nauki), kierowanemu przez J\u00f3zefa Je\u017cowskiego, Tomasza Zana, Adama Mickiewicza, Franciszka Malewskiego, Onufrego Pietraszkiewicza i Jana Czeczota.<\/p>\n\n\n\n Do najwa\u017cniejszych, podleg\u0142ych filomatom zwi\u0105zk\u00f3w nale\u017ca\u0142y: za\u0142o\u017cony przez Mickiewicza i Zana w 1819r. Zwi\u0105zek Przyjaci\u00f3\u0142, za\u0142o\u017cone przez Zana w 1820r. Towarzystwo Promienistych oraz Zwi\u0105zek Filaret\u00f3w (mi\u0142o\u015bnik\u00f3w cnoty), dzia\u0142aj\u0105cy na terenie Wile\u0144szczyzny w latach 1820 \u2013 1823. Wszystkie te zwi\u0105zki mia\u0142y na celu uj\u0119cie w ramy organizacyjne m\u0142odzie\u017cy wile\u0144skiej i przygotowanie jej poprzez samokszta\u0142cenie do dzia\u0142alno\u015bci patriotyczno – politycznej.<\/p>\n\n\n\n Mickiewicz by\u0142 autorem lub wsp\u00f3\u0142autorem prawie wszystkich statut\u00f3w i ustaw, na kt\u00f3rych zosta\u0142a oparta dzia\u0142alno\u015b\u0107 poszczeg\u00f3lnych zwi\u0105zk\u00f3w. Towarzystwo Filomat\u00f3w mia\u0142o ogromne znaczenie dla rozwoju charakteru i ukszta\u0142towania stosunku poety do \u015bwiata. S\u0142owo filomata w j\u0119zyku greckim znaczy: \u201emi\u0142o\u015bnik nauki, wiedzy\u201d. Sami filomaci pojmowali je jako rozpowszechnienie, szczeg\u00f3lnie w\u015br\u00f3d ludu, o\u015bwiaty, a dewiz\u0105 ich sta\u0142y si\u0119 s\u0142owa zaczerpni\u0119te z Pie\u015bni<\/em> Mickiewicza: \u201eOjczyzna, nauka, cnota\u201d, przy czym patriotyzm manifestowany by\u0142 bardzo ostro\u017cnie. Filomaci razem studiowali, mieli wsp\u00f3lne zainteresowania, wyznawali te same cele. Marzyli o odnowie ludzko\u015bci, chcieli wypleni\u0107 takie jej wady, jak np. niemoralno\u015b\u0107. zawi\u015b\u0107, egoizm, k\u0142amstwo, niemoralno\u015b\u0107. W w\u0105skim gronie w\u0142asne cele realizowali konsekwentnie, wierz\u0105c, \u017ce przyczyni\u0105 si\u0119 do ukszta\u0142towania lepszego pokolenia ludzi. Zawi\u0105zane przyja\u017anie filomackie przetrwa\u0142y wiele lat, o przyjacio\u0142ach pisa\u0142 poeta w III cz\u0119\u015bci Dziad\u00f3w.<\/em><\/p>\n\n\n\n Celem promienistych by\u0142o doskonalenie si\u0119 moralne. G\u0142osili oni tak\u017ce has\u0142a patriotyczne i niepodleg\u0142o\u015bciowe. Rektor uniwersytetu nakaza\u0142 Zanowi przed wakacjami 1820 roku zawiesi\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107 promienistych, a po wakacjach za\u017c\u0105da\u0142 rozwi\u0105zania Ko\u0142a. Zan spe\u0142ni\u0142 polecenie, ale powo\u0142a\u0142 now\u0105 organizacj\u0119, kt\u00f3r\u0105 nazwa\u0142 Zwi\u0105zkiem Filaret\u00f3w i zapisa\u0142 do niego wszystkich promienistych. Filareci sk\u0142aniali si\u0119 bardziej ku pr\u0105dom romantycznym, a na czo\u0142o hase\u0142 wysuwali spraw\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci. Dosz\u0142o do konfliktu mi\u0119dzy filomatami a filaretami. Mickiewicz opowiedzia\u0142 si\u0119 po stronie filaret\u00f3w, czemu da\u0142 wyraz w Odzie do m\u0142odo\u015bci<\/em> i Pie\u015bni filaret\u00f3w.<\/em><\/p>\n\n\n\n Rozpoczynaj\u0105c w 1815r. studia na uniwersytecie, nie dysponowa\u0142 Mickiewicz wystarczaj\u0105cym funduszem na utrzymanie si\u0119 w ci\u0105gu czterech lat studi\u00f3w. Za rad\u0105 dziekana, ks. J\u00f3zefa Mickiewicza, postanowi\u0142 ubiega\u0107 si\u0119 o rz\u0105dowe stypendium w wysoko\u015bci 150 rubli rocznie. We wrze\u015bniu 1815 roku z\u0142o\u017cy\u0142 odpowiedni egzamin i zobowi\u0105za\u0142 si\u0119, \u017ce po sko\u0144czeniu studi\u00f3w pozostanie do dyspozycji w\u0142adz uczelni i za ka\u017cdy rok pobieranego stypendium b\u0119dzie przez dwa lata pracowa\u0142 na stanowisku nauczyciela.<\/p>\n\n\n\n Zgodnie z tym zobowi\u0105zaniem przyj\u0105\u0142 Mickiewicz w sierpniu 1819r. wyznaczon\u0105 mu posad\u0119 nauczyciela w podleg\u0142ej uniwersytetowi szkole powiatowej w Kownie. Na stanowisku tym pracowa\u0142 do wrze\u015bnia 1823r., z wyj\u0105tkiem roku szkolnego 1821\/22, w czasie kt\u00f3rego przebywa\u0142 na urlopie zdrowotnym. Jako nauczyciel najstarszych klas uczy\u0142 historii, literatury i prawa.<\/p>\n\n\n\n W czasie wakacji w 1818r. dzi\u0119ki Tomaszowi Zanowi nawi\u0105za\u0142 przyjacielskie stosunki z m\u0142odymi Wereszczakami (Micha\u0142owi dedykowa\u0142 ballad\u0119 \u015awite\u017a<\/em>), a do Maryli zap\u0142on\u0105\u0142 gor\u0105c\u0105, m\u0142odzie\u0144cz\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105. Maryla wyr\u00f3\u017cnia\u0142a si\u0119 na tle swojego \u015brodowiska oczytaniem, znajomo\u015bci\u0105 j\u0119zyk\u00f3w obcych (francuskiego, niemieckiego, w\u0142oskiego) oraz umiej\u0119tno\u015bci\u0105 konwersacji. Kilkakrotny pobyt w Tuhanowiczach w latach 1818 \u2013 1821, wsp\u00f3lne lektury z Maryl\u0105, wycieczki do romantycznych P\u0142u\u017cyn, spacery sprzyja\u0142y rozwojowi wzajemnych uczu\u0107.<\/p>\n\n\n\n Rodzina odrzuci\u0142a zaloty m\u0142odego nauczyciela jako kandydata do r\u0119ki zamo\u017cnej panny. Maryla wysz\u0142a 2 lutego 1821r. za m\u0105\u017c za hrabiego Wawrzy\u0144ca Puttkamera. Z Maryl\u0105 widywa\u0142 si\u0119 Mickiewicz jeszcze w latach nast\u0119pnych w P\u0142u\u017cynach albo w maj\u0105tku Puttkamer\u00f3w, Bolciennikach, ko\u0142o Wilna. W sierpniu podawa\u0142 z ni\u0105 w Cyrynie do chrztu Franciszka Sakowicza. Ostatni raz spotkali si\u0119 w Wilnie, na kr\u00f3tko przed zes\u0142aniem poety do Rosji.<\/p>\n\n\n\n Tragiczna mi\u0142o\u015b\u0107 do Maryli sta\u0142a si\u0119 tworzywem poetyckim IV cz\u0119\u015bci Dziad\u00f3w<\/em>. Z postaci\u0105 Maryli zwi\u0105zany jest r\u00f3wnie\u017c liryk Na Alpach w Spl\u00fcgen.<\/em><\/p>\n\n\n\n Lato 1821r. sp\u0119dzi\u0142 Mickiewicz w Cyrynie (miejscowo\u015b\u0107 t\u0119 wprowadzi\u0142 do \u015awitezi<\/em> i IV cz\u0119\u015bci Dziad\u00f3w<\/em>) oraz w P\u0142u\u017cynach, z kt\u00f3rymi wi\u0105\u017ce si\u0119 powstanie ballad: \u015awite\u017a, Rybka, \u015awitezianka.<\/em><\/p>\n\n\n\n Pierwszy tom Poezji<\/em> Mickiewicza ukaza\u0142 si\u0119 na pocz\u0105tku czerwca 1822r. Dat\u0119 t\u0119 historycy literatury przyj\u0119li jako pocz\u0105tek epoki romantyzmu w Polsce. Poza cyklem Ballad i romans\u00f3w<\/em> tomik ten zawiera\u0142 rozpraw\u0119 O poezji romantycznej<\/em> oraz kilka wierszy lirycznych.<\/p>\n\n\n\n W kwietniu 1823 roku ukaza\u0142 si\u0119 drugi tom Poezji<\/em>. Na pierwszym miejscu znajduje si\u0119 w nim poemat Gra\u017cyna<\/em>. Zosta\u0142 on napisany w ci\u0105gu lipca i sierpnia 1822r. w Szczorsach, dok\u0105d Mickiewicz cz\u0119sto wyje\u017cd\u017ca\u0142, aby skorzysta\u0107 z bogatych materia\u0142\u00f3w historycznych zgromadzonych w bibliotece Chreptowicz\u00f3w. W tomiku zamieszczona zosta\u0142a tak\u017ce II cz\u0119\u015b\u0107 Dziad\u00f3w<\/em>. Pierwsza, kr\u00f3tsza, redakcja tego utworu powsta\u0142a w ko\u0144cu 1820r. i zosta\u0142a przed\u0142o\u017cona do oceny profesorowi Borowskiemu, a nast\u0119pnie, w 1822r., poprawiona wed\u0142ug jego uwag. Pewnych poprawek w tek\u015bcie dokona\u0142 tak\u017ce Czeczot.<\/p>\n\n\n\n Mi\u0119dzy wrze\u015bniem a kwietniem 1822r. w czasie sp\u0119dzonego w Wilnie urlopu zdrowotnego napisa\u0142 Mickiewicz IV cz\u0119\u015b\u0107 Dziad\u00f3w<\/em>. Utw\u00f3r zosta\u0142 w du\u017cej mierze ukszta\u0142towany na gruncie w\u0142asnych prze\u017cy\u0107 poety. Dramat Gustawa to echo nieszcz\u0119\u015bliwej mi\u0142o\u015bci poety do Maryli Wereszczak\u00f3wny.<\/p>\n\n\n\n W 1823r. w\u0142adze policyjne trafi\u0142y na \u015blad tajnych organizacji m\u0142odzie\u017cowych, dzia\u0142aj\u0105cych nie tylko w Wilnie, ale tak\u017ce w innych miastach Litwy. Ksi\u0105\u017c\u0119 Adam Czartoryski musia\u0142 ust\u0105pi\u0107 ze stanowiska kuratora okr\u0119gu szkolnego, a jego miejsce zaj\u0105\u0142 senator Nowosilcow, wrogo ustosunkowany do Polak\u00f3w. 3 maja jeden z uczni\u00f3w gimnazjum przyuniwersyteckiego napisa\u0142 na tablicy zdanie: \u201eNiech \u017cyje Konstytucja 3 maja\u201d. Sta\u0142o si\u0119 to wydarzenie przyczyn\u0105 pierwszych dochodze\u0144 w\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy. W\u0142adze policyjne nada\u0142y tak\u017ce du\u017cy rozg\u0142os sprawie pobicia przez student\u00f3w chor\u0105\u017cego rosyjskiego Pe\u0142skiego na jednej z ulic Wilna. Rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 aresztowania. Zatrzymano tak\u017ce kilku filomat\u00f3w i filaret\u00f3w. W ko\u0144cu odby\u0142 si\u0119 proces. Wyrokiem s\u0105du niekt\u00f3rzy z dzia\u0142aczy skazani zostali na wi\u0119zienie, inni na zsy\u0142k\u0119 na Sybir lub w g\u0142\u0105b Rosji. Do tych ostatnich nale\u017ca\u0142 Adam Mickiewicz.<\/p>\n\n\n\n 25 pa\u017adziernika 1824r. poeta opu\u015bci\u0142 na zawsze rodzinne strony. Wraz z Je\u017cowskim, Malewskim, Pietraszkiewiczem, Sobolewskim, i Zalewskim odby\u0142 drog\u0119 z Wilna do Petersburga. W stolicy cesarstwa poeta nawi\u0105za\u0142 kontakt z ko\u0142em rewolucyjnych poet\u00f3w rosyjskich, p\u00f3\u017aniejszych uczestnik\u00f3w tzw. powstania dekabryst\u00f3w. Wkr\u00f3tce musia\u0142 opu\u015bci\u0107 Petersburg, poniewa\u017c otrzyma\u0142 od ministra polecenie udania si\u0119 do innej guberni. Mickiewicz wybra\u0142 Odess\u0119, gdzie mia\u0142 obj\u0105\u0107 posad\u0119 nauczyciela w liceum. Przyby\u0142 tu 17 lutego 1825r. Posady nie otrzyma\u0142 z powodu braku wolnego miejsca, ale przyznano mu sta\u0142\u0105 pensj\u0119. Zaprzyja\u017ani\u0142 si\u0119 z najwybitniejszymi rodzinami odeskimi, a nawet z genera\u0142em Wittem (kuratorem okr\u0119gu szkolnego, kt\u00f3rego skierowano do Odessy w celu wykrycia spisk\u00f3w) oraz Karolin\u0105 Soba\u0144sk\u0105, jak si\u0119 p\u00f3\u017aniej okaza\u0142o agentk\u0105 policji.<\/p>\n\n\n\n W maju 1825 roku Karol Marchocki zabra\u0142 Mickiewicza na wycieczk\u0119 w step, do swojego futoru Lubomi\u0142y. W\u00f3wczas odwiedzi\u0142 tak\u017ce poeta Akerman. Wra\u017cenia z tej wycieczki sta\u0142y si\u0119 tworzywem artystycznym Step\u00f3w Akerma\u0144skich.<\/em> Prawdopodobnie w ko\u0144cu lipca 1825r. Mickiewicz po raz pierwszy wyprawi\u0142 si\u0119 na Krym, by\u0142 w Eupatorii (Koz\u0142owie), Symferopolu i ko\u0142o Czatyrdahu. Znana wycieczka, z kt\u00f3r\u0105 wi\u0105\u017ce si\u0119 cykl sonet\u00f3w, odby\u0142a si\u0119 mi\u0119dzy 29 sierpnia a 15 pa\u017adziernika 1825r. Z Odessy towarzystwo, w kt\u00f3rym znajdowa\u0142 si\u0119 poeta, wyprawi\u0142o si\u0119 statkiem do Eupatorii, a stamt\u0105d g\u0142\u00f3wna trasa podr\u00f3\u017cy prowadzi\u0142a szlakiem na Symferopol, Bakczysaraj (wraz z przedmie\u015bciem Czufut-Kale) Ba\u0142ak\u0142aw\u0119, Bajdary, Kikineis, Hurzuf, Ajudah, A\u0142uszt\u0119, Czatyrdah. Rezultatem tej wycieczki by\u0142y Sonety krymskie,<\/em> wydane w tomiku Sonety,<\/em> w Moskwie w 1826r.<\/p>\n\n\n\n W ko\u0144cu 1825r. Mickiewicz musia\u0142 opu\u015bci\u0107 Odess\u0119, poniewa\u017c w\u0142adze zakaza\u0142y by\u0142ym filomatom przebywania w po\u0142udniowych guberniach, pozostawiaj\u0105c swobod\u0119 wyboru miejsca sta\u0142ego pobytu. Poeta wybra\u0142 Moskw\u0119, gdzie mia\u0142 zapewnion\u0105 posad\u0119 w kancelarii genera\u0142-gubernatora ksi\u0119cia Glicyna. Przyby\u0142 tu 12 grudnia 1825r., dwa dni po wybuchu powstania dekabryst\u00f3w w Petersburgu. Prze\u017cycia zwi\u0105zane z kl\u0119sk\u0105 zrywu znalaz\u0142y odbicie w wierszu Do przyjaci\u00f3\u0142 Moskali,<\/em> a p\u00f3\u017aniej w Konradzie Wallenrodzie<\/em>. W Moskwie bywa\u0142 poeta w wielkopa\u0144skich salonach, gdzie dyskutowano o sztuce, polityce, filozofii, ch\u0119tnie s\u0142uchano poezji i muzyki. To tu zaprzyja\u017ani\u0142 si\u0119 z Aleksandrem Puszkinem. Obydwaj poeci byli sta\u0142ymi go\u015b\u0107mi w naj\u015bwietniejszym salonie literackim w Moskwie tamtych czas\u00f3w, prowadzonym przez pi\u0119kn\u0105 Zeneid\u0119 Wo\u0142ko\u0144sk\u0105. W jednym z pokoi urz\u0105dzi\u0142a mi\u0119dzy innymi zbi\u00f3r muzeum przedmiot\u00f3w staro\u017cytnych, co upami\u0119tni\u0142 Mickiewicz w wierszu Na pok\u00f3j grecki w domu ksi\u0119\u017cnej Zeneidy Wo\u0142ko\u0144skiej w Moskwie.<\/em> W salonie Wo\u0142ko\u0144skiej zosta\u0142 przedstawiony bawi\u0105cej w\u00f3wczas w Moskwie znakomitej polskiej pianistce Marii Szymanowskiej, z kt\u00f3rej m\u0142odsz\u0105 c\u00f3rk\u0105, Celin\u0105, zawar\u0142 po latach zwi\u0105zek ma\u0142\u017ce\u0144ski.<\/p>\n\n\n\n Trzykrotnie odwiedza\u0142 Mickiewicz Petersburg. Ostatni raz w kwietniu 1829r. Dzi\u0119ki przyjacio\u0142om polskim i rosyjskim 14 maja wyjecha\u0142 do Kronsztadu, sk\u0105d nast\u0119pnego dnia na statku angielskim \u201eJerzy IV\u201d opu\u015bci\u0142 granice pa\u0144stwa rosyjskiego.<\/p>\n\n\n\n Po wyje\u017adzie z Rosji przyby\u0142 Mickiewicz do Berlina, gdzie s\u0142ucha\u0142 wyk\u0142ad\u00f3w Hegla, nast\u0119pnie zwiedzi\u0142 Drezno i Prag\u0119 czesk\u0105. Przybywszy do Pragi poeta skontaktowa\u0142 si\u0119 z Wac\u0142awem Hank\u0105, czo\u0142owym przedstawicielem literatury czeskiej, i Franciszkiem Czelakowskim \u2013 poet\u0105, p\u00f3\u017aniejszym profesorem j\u0119zyka i literatury czeskiej na Uniwersytecie Praskim. Z Pragi wyjecha\u0142 poeta do s\u0142ynnego uzdrowiska Karlsbad, a nast\u0119pnie do Weimaru, gdzie z\u0142o\u017cy\u0142 wizyt\u0119 Goethemu. Niemiecki tw\u00f3rca w dow\u00f3d uznania ofiarowa\u0142 mu sw\u00f3j autograf i g\u0119sie pi\u00f3ro jako symbol tw\u00f3rczo\u015bci poetyckiej. W Weimarze pozna\u0142 s\u0142ynnego rze\u017abiarza francuskiego Dawida d\u2032 Angers, kt\u00f3ry wykona\u0142 w br\u0105zie medalion z popiersiem Mickiewicza.<\/p>\n\n\n\n 1 wrze\u015bnia 1829r. Mickiewicz wraz z przyjacielem Edwardem Ody\u0144cem opu\u015bcili Weimar, by po przesz\u0142o dw\u00f3ch tygodniach podr\u00f3\u017cy dotrze\u0107 do Szwajcarii, a nast\u0119pnie W\u0142och. Na prze\u0142\u0119czy alpejskiej w Spl\u00fcgen, w dniu przeprawy, 25 wrze\u015bnia 1829r., powsta\u0142 jeden z najpi\u0119kniejszych liryk\u00f3w Mickiewicza, w kt\u00f3rym da\u0142 wyraz swej niezapomnianej mi\u0142o\u015bci do Maryli.<\/p>\n\n\n\n Pobyt we W\u0142oszech i zetkniecie si\u0119 z najwi\u0119kszymi arcydzie\u0142ami sztuki w Wenecji, Florencji czy Rzymie wywar\u0142y na poecie wielkie wra\u017cenie. Podziw dla ruin staro\u017cytnego Rzymu oraz przyrody w\u0142oskiej wyrazi\u0142 poeta w wierszu Do Hanny. Wezwanie do Neapolu,<\/em> b\u0119d\u0105cym parafraza wiersza Goethego. Utw\u00f3r ten pisany na cze\u015b\u0107 poznanej w Rzymie hrabianki Henrietty Ankwicz\u00f3wny powsta\u0142 w czasie wycieczki poety do Neapolu.<\/p>\n\n\n\n W grudniu 1830r. dotar\u0142a do Polak\u00f3w we W\u0142oszech wiadomo\u015b\u0107 o wybuchu powstania listopadowego. Pierwszy wyruszy\u0142 do kraju Stefan Garczy\u0144ski, z kt\u00f3rym Mickiewicz zaprzyja\u017ani\u0142 si\u0119 we W\u0142oszech. Sam poeta wyjecha\u0142 z Rzymu dopiero 19 kwietnia 1831r. i przez Szwajcari\u0119 uda\u0142 si\u0119 do Pary\u017ca, sk\u0105d zamierza\u0142 pojecha\u0107 do Londynu, a stamt\u0105d do K\u0142ajpedy na Litwie. Plan si\u0119 nie powi\u00f3d\u0142. Oko\u0142o 11 sierpnia przyby\u0142 Mickiewicz do Wielkopolski. Po kr\u00f3tkim pobycie w Poznaniu wyruszy\u0142 do Kopaszewa. Jako go\u015b\u0107 wielu rodzin ziemia\u0144skich (Gorze\u0144skich, Morawskich, Taczanowskich, \u0141ubie\u0144skich) przebywa\u0142 w Pozna\u0144skiem oko\u0142o o\u015bmiu miesi\u0119cy. Nie powiod\u0142y si\u0119 pr\u00f3by przedostania si\u0119 do Kr\u00f3lestwa. Po kl\u0119sce powstania Mickiewicz uda\u0142 si\u0119 do Drezna. Tu przebywa\u0142a nie tylko liczna kolonia polska, ale tak\u017ce oficerowie, \u017co\u0142nierze i dzia\u0142acze polityczni polscy udaj\u0105cy si\u0119 na Zach\u00f3d na emigracj\u0119. To od nich dowiedzia\u0142 si\u0119 wielu szczeg\u00f3\u0142\u00f3w o wydarzeniach podczas powstania. Napisa\u0142 w\u00f3wczas wiersze \u015amier\u0107 Pu\u0142kownika<\/em> i Redut\u0119 Ordona.<\/em> Wiosna 1832 roku w Dre\u017anie powstaje r\u00f3wnie\u017c III cz\u0119\u015b\u0107 Dziad\u00f3w.<\/em><\/p>\n\n\n\n Z Drezna wyjecha\u0142 Mickiewicz pod koniec 1832r. do Pary\u017ca. Tu zetkn\u0105\u0142 si\u0119 z liczn\u0105 emigracj\u0105 polsk\u0105, kt\u00f3ra toczy\u0142a spory na temat przyczyn kl\u0119ski powstania. Obserwuj\u0105c tocz\u0105ce si\u0119 k\u0142\u00f3tnie, pragn\u0105\u0142 poeta przeciwstawi\u0107 si\u0119 fali depresji, jaka ogarn\u0119\u0142a Polak\u00f3w, natchn\u0105\u0107 rodak\u00f3w wiar\u0105 we w\u0142asne si\u0142y oraz w odzyskanie wolno\u015bci. W 1832r. wydaje w Pary\u017cu Ksi\u0119gi narodu polskiego i pielgrzymstwa polskiego.<\/em> W roku nast\u0119pnym by\u0142 poeta przez kwarta\u0142 redaktorem czasopisma \u201ePielgrzym Polski\u201d, w kt\u00f3rym zamie\u015bci\u0142 szereg artyku\u0142\u00f3w politycznych. W tym te\u017c czasie o\u017ceni\u0142 si\u0119 z poznan\u0105 w Moskwie Celin\u0105 Szymanowsk\u0105. W lipcu 1834 roku ukaza\u0142 si\u0119 drukiem Pan Tadeusz.<\/em> W po\u0142owie 1838r. Mickiewiczowie mieli ju\u017c dwoje dzieci: Mari\u0119 i W\u0142adys\u0142awa. K\u0142opotom rodzinnym, zwi\u0105zanym z chorob\u0105 \u017cony, i stale pogarszaj\u0105cym si\u0119 warunkom materialnym usi\u0142owa\u0142 Mickiewicz zaradzi\u0107, obejmuj\u0105c w lecie 1839r. katedr\u0119 profesora literatury rzymskiej na uniwersytecie loza\u0144skim w Szwajcarii. Wyk\u0142ady cieszy\u0142y si\u0119 du\u017cym powodzeniem w\u015br\u00f3d student\u00f3w. W Lozannie powsta\u0142 cykl wierszy lirycznych, zwanych dzi\u015b lirykami loza\u0144skimi.<\/p>\n\n\n\n W pa\u017adzierniku 1840r. Mickiewicz opu\u015bci\u0142 Szwajcari\u0119 i wr\u00f3ci\u0142 do Pary\u017ca. W grudniu rozpocz\u0105\u0142 wyk\u0142ady w Coll\u00e8ge de France i prowadzi\u0142 je przez cztery lata akademickie.<\/p>\n\n\n\n 30 lipca 1841r. odwiedzi\u0142 poet\u0119 przyby\u0142y z Litwy Andrzej Towia\u0144ski, filozof-mistyk nawo\u0142uj\u0105cy do moralnego doskonalenia si\u0119. Uj\u0105\u0142 on Mickiewicza przepowiedni\u0105 odrodzenia Polski, g\u0142osi\u0142 wiar\u0119 w nadej\u015bcie nowej epoki, kt\u00f3r\u0105 zrealizowa\u0107 ma on sam jako powo\u0142any do tej misji przez Boga, a na wz\u00f3r Chrystusa musia\u0142 mie\u0107 wok\u00f3\u0142 siebie grup\u0119 ludzi gotowych do szerzenia jego pogl\u0105d\u00f3w. Na realizatora planu wybra\u0142 Mickiewicza. Uda\u0142o si\u0119 Towia\u0144skiemu zorganizowa\u0107 tzw. Ko\u0142o Sprawy Bo\u017cej, ale przeciwko dzia\u0142alno\u015bci \u201eMistrza\u201d opowiedzia\u0142y si\u0119 ugrupowania emigracyjne, zarzucaj\u0105c mu nawet szpiegostwo na rzecz Rosji. Po wyje\u017adzie Towia\u0144skiego z Francji Mickiewicz kontynuowa\u0142 jego prac\u0119 do listopada 1846r.<\/p>\n\n\n\n Wypadki w Galicji i silne nastroje rewolucyjne w Pary\u017cu zdecydowa\u0142y o zerwaniu z \u201eMistrzem\u201d. 7 lutego 1848r. poeta przyje\u017cd\u017ca do Rzymu, chc\u0105c powo\u0142a\u0107 tu zbrojny oddzia\u0142, kt\u00f3ry u boku armii w\u0142oskiej stanie do walki z Austri\u0105. 29 marca zostaje utworzony w Rzymie Legion Polski. Pierwsi jego ochotnicy podpisuj\u0105 Sk\u0142ad zasad<\/em> u\u0142o\u017cony przez Mickiewicza. 11 kwietnia wyje\u017cd\u017ca poeta z garstk\u0105 pierwszych ochotnik\u00f3w przez Liovarno, Florencj\u0119, Boloni\u0119 do Mediolanu. Po st\u0142umieniu rewolucji we W\u0142oszech w lecie 1849 roku upada tez Legion Polski.<\/p>\n\n\n\n W marcu 1849r. zak\u0142ada Mickiewicz w Pary\u017cu dziennik francuski \u201eTrybun\u0119 Lud\u00f3w\u201d. Czasopismo mia\u0142o by\u0107 organem wszystkich narod\u00f3w walcz\u0105cych z despotyzmem. Poeta umie\u015bci\u0142 w nim oko\u0142o 100 artyku\u0142\u00f3w po\u015bwi\u0119conych sytuacji we Francji, na W\u0119grzech, w Niemczech i Rosji. Sporo miejsca zaj\u0119\u0142y aktualne zagadnienia rewolucji i socjalizmu.<\/p>\n\n\n\n 11 wrze\u015bnia 1855r. wyjecha\u0142 Mickiewicz do Konstantynopola, gdzie zamierza\u0142 zorganizowa\u0107 legion polski w Turcji, kt\u00f3ry walczy\u0142by przeciwko carskiej Rosji. Akcj\u0119 t\u0119 chcia\u0142 oprze\u0107 na oddzia\u0142ach tzw. kozak\u00f3w ottoma\u0144skich, zorganizowanych w Turcji przez powie\u015bciopisarza Micha\u0142a Czajkowskiego, zwanego Cadykiem Pasz\u0105. W toku prac nad organizacja legionu nast\u0105pi\u0142 zgon poety. Bezpo\u015bredni\u0105 przyczyn\u0105 by\u0142a epidemia cholery panuj\u0105ca w\u00f3wczas w Turcji. Do trumny ubrano Mickiewicza w ulubion\u0105 czamark\u0119 z ko\u017cuszkiem, na g\u0142ow\u0119 w\u0142o\u017cono konfederatk\u0119, kt\u00f3r\u0105 poeta zwykle nosi\u0142. Pogrzeb sta\u0142 si\u0119 manifestacj\u0105 na rzecz Polski oraz braterstwa lud\u00f3w. Eksportacja zw\u0142ok Mickiewicza z Konstantynopola do Francji nast\u0105pi\u0142a 30 grudnia 1855r. Ekshumacja zw\u0142ok poety i prze\u0142o\u017cenie jego szcz\u0105tk\u00f3w do nowej o\u0142owianej trumny odby\u0142o si\u0119 na cmentarzu w Montmorency 27 czerwca 1890r. Trumna z prochami Adama Mickiewicza dotar\u0142a do Krakowa 4 lipca. Tego dnia zorganizowano oficjalne uroczysto\u015bci pogrzebowe. Student W\u0142adys\u0142aw Lewicki powiedzia\u0142 m.in. s\u0142owa, kt\u00f3re nigdy nie przestan\u0105 by\u0107 aktualne:<\/p>\n\n\n\n Ty by\u0142e\u015b, jeste\u015b i b\u0119dziesz naszym ojcem, bratem, przyjacielem. Wierni duchowi nie\u015bmiertelnego wieszcza (\u2026) pragniemy zbudowa\u0107 gmach narodowej chwa\u0142y i wielko\u015bci (\u2026) w imi\u0119 hase\u0142 Twoich, wielki piewco nasz (\u2026) burzy\u0107 b\u0119dziemy w ojczy\u017anie naszej (\u2026) budowle samolubstwa, ciemnoty, kastowo\u015bci, aby na tych gruzach lepsz\u0105 zbudowa\u0107 przysz\u0142o\u015b\u0107 (\u2026)<\/em><\/p>\n\n\n\n Po uroczystym nabo\u017ce\u0144stwie w katedrze wawelskiej zw\u0142oki Mickiewicza spocz\u0119\u0142y w sarkofagu w specjalnie urz\u0105dzonej wed\u0142ug projektu S\u0142awomira Odrzywolskiego krypcie, w lewej cz\u0119\u015bci nawy katedry na Wawelu.<\/p>\n\n\n\n Wspomnienia z lat dziecinnych zwi\u0105zane s\u0105 przede wszystkim z Nowogr\u00f3dkiem, gdzie mieszka\u0142 w latach 1801 \u2013 1815 kolejno w kilku domach, m. in. w tzw. dworku Danejk\u00f3w przy ulicy \u017bydowskiej oraz w wybudowanym w 1806r. przez ojca murowanym domu. Kt\u00f3ry po 1831r. zosta\u0142 przez w\u0142adze carskie skonfiskowany i sprzedany na licytacji. Obecnie w odbudowanym ze zniszcze\u0144 wojennych domu Mickiewicz\u00f3w mie\u015bci si\u0119 muzeum poety.<\/p>\n\n\n\n Adam wraz ze swoimi czterema bra\u0107mi: Franciszkiem, Aleksandrem, Jerzym i Antonim wychowywa\u0142 si\u0119 przede wszystkim pod opiek\u0105 matki i opiekunki, szlachcianki Horbatowskiej, opowiadaj\u0105cej, jak po latach wspomina\u0142, podania o mie\u015bcie sto\u0142ecznym, pod kt\u00f3rym rozwar\u0142a si\u0119 przepa\u015b\u0107 i poch\u0142on\u0105wszy je, zalana zosta\u0142a przez jezioro \u015awite\u017a, o rybce \u2013 \u015awiteziance, o trzech liliach, kt\u00f3re wyros\u0142y na grobie pana zabitego przez pani\u0105 itp. Motywy te wykorzysta\u0142 p\u00f3\u017aniej w balladach.<\/p>\n\n\n\n We wrze\u015bniu 1807r. Adam wraz ze starszym bratem Franciszkiem zosta\u0142 przyj\u0119ty do pierwszej klasy prowadzonej przez dominikan\u00f3w szko\u0142y powiatowej. W Nowogr\u00f3dku przysz\u0142y poeta zetkn\u0105\u0142 si\u0119 po raz pierwszy z ludow\u0105 tradycj\u0105, kt\u00f3ra tak zawa\u017cy\u0142a na jego tw\u00f3rczo\u015bci. W adwokackim biurze ojca obserwowa\u0142 \u201eostatnie egzemplarze starodawnej Litwy\u201d, w szkole zawar\u0142 przyja\u017a\u0144 Janem Czeczotem, z r\u00f3wie\u015bnikami bawi\u0142 si\u0119 na okolicznych wzg\u00f3rzach (co upami\u0119tni\u0142 p\u00f3\u017aniej w IV cz\u0119\u015bci Dziad\u00f3w. <\/em>Tutaj prze\u017cy\u0142 pierwsz\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107 do Johasi, dla kt\u00f3rej przeznaczy\u0142 pierwotnie ballad\u0119 To lubi\u0119.<\/em> W Nowogr\u00f3dku zlokalizowa\u0142 akcj\u0119 Mieszka i Gra\u017cyny,<\/em> ksi\u0119\u017cniczk\u0105 nowogrodzk\u0105 uczyni\u0142 bohaterk\u0119 \u017bywili,<\/em> g\u00f3r\u0119 Mendoga wprowadzi\u0142 do ballady Ucieczka, <\/em>a gaj Mendoga, rosn\u0105cy ko\u0142o fary, do Pana Tadeusza.<\/em><\/p>\n\n\n\n Po \u015bmierci ojca Mickiewicz wychowywa\u0142 si\u0119 w Rucie u przyjaciela rodziny Mickiewicz\u00f3w, s\u0119dziego Medarda Rostockiego. Rut\u0119 odwiedzi\u0142 tak\u017ce poeta w lipcu 1821 i 1822r. Pewne cechy Rostockiego z\u0142o\u017cy\u0142y si\u0119 na posta\u0107 S\u0119dziego w Panu Tadeuszu. Ruta zosta\u0142a wymieniona w balladzie To lubi\u0119.<\/p>\n\n\n\n W 1815 roku, po uko\u0144czeniu szko\u0142y nowogr\u00f3dzkiej rozpocz\u0105\u0142 Adam Mickiewicz studia uniwersyteckie w Wilnie na wydziale matematyczno – przyrodniczym, ale ju\u017c po pierwszym p\u00f3\u0142roczu przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 na kierunek nauczycielski wydzia\u0142u literatury i sztuk wyzwolonych. Dyplomu uko\u0144czenia studi\u00f3w poeta nie otrzyma\u0142, poniewa\u017c z\u0142o\u017cy\u0142 tylko pierwsz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 egzaminu magisterskiego. Pobyt w Wilnie odegra\u0142 w \u017cyciu Mickiewicza decyduj\u0105 rol\u0119. Tu by\u0142y ucze\u0144 prowincjonalnej szko\u0142y w Nowogr\u00f3dku zdoby\u0142 wy\u017csze wykszta\u0142cenie, tu ukszta\u0142towa\u0142 si\u0119 jako poeta romantyczny. Tu te\u017c zakocha\u0142 si\u0119 w Anieli \u0141yczk\u00f3wnie, a nawet bywa\u0142 \u00d3wczesne Wilno by\u0142o centrum \u017cycia naukowego i kulturalnego ziem litewsko \u2013 ruskich, przy\u0142\u0105czonych do cesarstwa rosyjskiego. Uniwersytet Wile\u0144ski prze\u017cywa\u0142 w\u00f3wczas okres swego najwi\u0119kszego rozkwitu. Wyk\u0142adali tu m.in. bracia Jan i Andrzej \u015aniadeccy, profesor literatury polskiej Leon Borowski, profesor filologii klasycznej Ernest Groddeck, znakomity historyk i polityk Joachim Lelewel. To w\u0142a\u015bnie Lelewel pomaga\u0142 Mickiewiczowi w og\u0142oszeniu m\u0142odzie\u0144czych rozpraw (Uwagi nad Jagiellonid\u0105 Tomaszewskiego<\/em>) i utwor\u00f3w. Jako cenzor podpisa\u0142 w 1823r. zezwolenie na druk drugiego tomu Poezji.<\/em> W latach 1822 \u2013 1823 czyni\u0142 starania o wyrobienie Mickiewiczowi paszportu na wyjazd za granic\u0119, w 1824r. zabiega\u0142 o uwolnienie poety z wi\u0119zienia, a nawet wspiera\u0142 go finansowo. Wyrazem ho\u0142du z\u0142o\u017conego profesorowi by\u0142 wiersz Mickiewicza Do Joachima Lelewela.<\/em><\/p>\n\n\n\n Na lata 1817 \u2013 1823 przypada o\u017cywiona dzia\u0142alno\u015b\u0107 kilku patriotyczno-naukowych organizacji dzia\u0142aj\u0105cych w\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy uniwersyteckiej i szkolnej na terenie Wilna. Wszystkie one powsta\u0142y z inicjatywy i by\u0142y podporz\u0105dkowane za\u0142o\u017conemu w 1817r. Towarzystwu Filomat\u00f3w (mi\u0142o\u015bnik\u00f3w nauki), kierowanemu przez J\u00f3zefa Je\u017cowskiego, Tomasza Zana, Adama Mickiewicza, Franciszka Malewskiego, Onufrego Pietraszkiewicza i Jana Czeczota.<\/p>\n\n\n\n Do najwa\u017cniejszych, podleg\u0142ych filomatom zwi\u0105zk\u00f3w nale\u017ca\u0142y: za\u0142o\u017cony przez Mickiewicza i Zana w 1819r. Zwi\u0105zek Przyjaci\u00f3\u0142, za\u0142o\u017cone przez Zana w 1820r. Towarzystwo Promienistych oraz Zwi\u0105zek Filaret\u00f3w (mi\u0142o\u015bnik\u00f3w cnoty), dzia\u0142aj\u0105cy na terenie Wile\u0144szczyzny w latach 1820 \u2013 1823. Wszystkie te zwi\u0105zki mia\u0142y na celu uj\u0119cie w ramy organizacyjne m\u0142odzie\u017cy wile\u0144skiej i przygotowanie jej poprzez samokszta\u0142cenie do dzia\u0142alno\u015bci patriotyczno – politycznej.<\/p>\n\n\n\n Mickiewicz by\u0142 autorem lub wsp\u00f3\u0142autorem prawie wszystkich statut\u00f3w i ustaw, na kt\u00f3rych zosta\u0142a oparta dzia\u0142alno\u015b\u0107 poszczeg\u00f3lnych zwi\u0105zk\u00f3w. Towarzystwo Filomat\u00f3w mia\u0142o ogromne znaczenie dla rozwoju charakteru i ukszta\u0142towania stosunku poety do \u015bwiata. S\u0142owo filomata w j\u0119zyku greckim znaczy: \u201emi\u0142o\u015bnik nauki, wiedzy\u201d. Sami filomaci pojmowali je jako rozpowszechnienie, szczeg\u00f3lnie w\u015br\u00f3d ludu, o\u015bwiaty, a dewiz\u0105 ich sta\u0142y si\u0119 s\u0142owa zaczerpni\u0119te z Pie\u015bni<\/em> Mickiewicza: \u201eOjczyzna, nauka, cnota\u201d, przy czym patriotyzm manifestowany by\u0142 bardzo ostro\u017cnie. Filomaci razem studiowali, mieli wsp\u00f3lne zainteresowania, wyznawali te same cele. Marzyli o odnowie ludzko\u015bci, chcieli wypleni\u0107 takie jej wady, jak np. niemoralno\u015b\u0107. zawi\u015b\u0107, egoizm, k\u0142amstwo, niemoralno\u015b\u0107. W w\u0105skim gronie w\u0142asne cele realizowali konsekwentnie, wierz\u0105c, \u017ce przyczyni\u0105 si\u0119 do ukszta\u0142towania lepszego pokolenia ludzi. Zawi\u0105zane przyja\u017anie filomackie przetrwa\u0142y wiele lat, o przyjacio\u0142ach pisa\u0142 poeta w III cz\u0119\u015bci Dziad\u00f3w.<\/em><\/p>\n\n\n\n Celem promienistych by\u0142o doskonalenie si\u0119 moralne. G\u0142osili oni tak\u017ce has\u0142a patriotyczne i niepodleg\u0142o\u015bciowe. Rektor uniwersytetu nakaza\u0142 Zanowi przed wakacjami 1820 roku zawiesi\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107 promienistych, a po wakacjach za\u017c\u0105da\u0142 rozwi\u0105zania Ko\u0142a. Zan spe\u0142ni\u0142 polecenie, ale powo\u0142a\u0142 now\u0105 organizacj\u0119, kt\u00f3r\u0105 nazwa\u0142 Zwi\u0105zkiem Filaret\u00f3w i zapisa\u0142 do niego wszystkich promienistych. Filareci sk\u0142aniali si\u0119 bardziej ku pr\u0105dom romantycznym, a na czo\u0142o hase\u0142 wysuwali spraw\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci. Dosz\u0142o do konfliktu mi\u0119dzy filomatami a filaretami. Mickiewicz opowiedzia\u0142 si\u0119 po stronie filaret\u00f3w, czemu da\u0142 wyraz w Odzie do m\u0142odo\u015bci<\/em> i Pie\u015bni filaret\u00f3w.<\/em><\/p>\n\n\n\n Rozpoczynaj\u0105c w 1815r. studia na uniwersytecie, nie dysponowa\u0142 Mickiewicz wystarczaj\u0105cym funduszem na utrzymanie si\u0119 w ci\u0105gu czterech lat studi\u00f3w. Za rad\u0105 dziekana, ks. J\u00f3zefa Mickiewicza, postanowi\u0142 ubiega\u0107 si\u0119 o rz\u0105dowe stypendium w wysoko\u015bci 150 rubli rocznie. We wrze\u015bniu 1815 roku z\u0142o\u017cy\u0142 odpowiedni egzamin i zobowi\u0105za\u0142 si\u0119, \u017ce po sko\u0144czeniu studi\u00f3w pozostanie do dyspozycji w\u0142adz uczelni i za ka\u017cdy rok pobieranego stypendium b\u0119dzie przez dwa lata pracowa\u0142 na stanowisku nauczyciela.<\/p>\n\n\n\n Zgodnie z tym zobowi\u0105zaniem przyj\u0105\u0142 Mickiewicz w sierpniu 1819r. wyznaczon\u0105 mu posad\u0119 nauczyciela w podleg\u0142ej uniwersytetowi szkole powiatowej w Kownie. Na stanowisku tym pracowa\u0142 do wrze\u015bnia 1823r., z wyj\u0105tkiem roku szkolnego 1821\/22, w czasie kt\u00f3rego przebywa\u0142 na urlopie zdrowotnym. Jako nauczyciel najstarszych klas uczy\u0142 historii, literatury i prawa.<\/p>\n\n\n\n W czasie wakacji w 1818r. dzi\u0119ki Tomaszowi Zanowi nawi\u0105za\u0142 przyjacielskie stosunki z m\u0142odymi Wereszczakami (Micha\u0142owi dedykowa\u0142 ballad\u0119 \u015awite\u017a<\/em>), a do Maryli zap\u0142on\u0105\u0142 gor\u0105c\u0105, m\u0142odzie\u0144cz\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105. Maryla wyr\u00f3\u017cnia\u0142a si\u0119 na tle swojego \u015brodowiska oczytaniem, znajomo\u015bci\u0105 j\u0119zyk\u00f3w obcych (francuskiego, niemieckiego, w\u0142oskiego) oraz umiej\u0119tno\u015bci\u0105 konwersacji. Kilkakrotny pobyt w Tuhanowiczach w latach 1818 \u2013 1821, wsp\u00f3lne lektury z Maryl\u0105, wycieczki do romantycznych P\u0142u\u017cyn, spacery sprzyja\u0142y rozwojowi wzajemnych uczu\u0107.<\/p>\n\n\n\n Rodzina odrzuci\u0142a zaloty m\u0142odego nauczyciela jako kandydata do r\u0119ki zamo\u017cnej panny. Maryla wysz\u0142a 2 lutego 1821r. za m\u0105\u017c za hrabiego Wawrzy\u0144ca Puttkamera. Z Maryl\u0105 widywa\u0142 si\u0119 Mickiewicz jeszcze w latach nast\u0119pnych w P\u0142u\u017cynach albo w maj\u0105tku Puttkamer\u00f3w, Bolciennikach, ko\u0142o Wilna. W sierpniu podawa\u0142 z ni\u0105 w Cyrynie do chrztu Franciszka Sakowicza. Ostatni raz spotkali si\u0119 w Wilnie, na kr\u00f3tko przed zes\u0142aniem poety do Rosji.<\/p>\n\n\n\n Tragiczna mi\u0142o\u015b\u0107 do Maryli sta\u0142a si\u0119 tworzywem poetyckim IV cz\u0119\u015bci Dziad\u00f3w<\/em>. Z postaci\u0105 Maryli zwi\u0105zany jest r\u00f3wnie\u017c liryk Na Alpach w Spl\u00fcgen.<\/em><\/p>\n\n\n\n Lato 1821r. sp\u0119dzi\u0142 Mickiewicz w Cyrynie (miejscowo\u015b\u0107 t\u0119 wprowadzi\u0142 do \u015awitezi<\/em> i IV cz\u0119\u015bci Dziad\u00f3w<\/em>) oraz w P\u0142u\u017cynach, z kt\u00f3rymi wi\u0105\u017ce si\u0119 powstanie ballad: \u015awite\u017a, Rybka, \u015awitezianka.<\/em><\/p>\n\n\n\n Pierwszy tom Poezji<\/em> Mickiewicza ukaza\u0142 si\u0119 na pocz\u0105tku czerwca 1822r. Dat\u0119 t\u0119 historycy literatury przyj\u0119li jako pocz\u0105tek epoki romantyzmu w Polsce. Poza cyklem Ballad i romans\u00f3w<\/em> tomik ten zawiera\u0142 rozpraw\u0119 O poezji romantycznej<\/em> oraz kilka wierszy lirycznych.<\/p>\n\n\n\n W kwietniu 1823 roku ukaza\u0142 si\u0119 drugi tom Poezji<\/em>. Na pierwszym miejscu znajduje si\u0119 w nim poemat Gra\u017cyna<\/em>. Zosta\u0142 on napisany w ci\u0105gu lipca i sierpnia 1822r. w Szczorsach, dok\u0105d Mickiewicz cz\u0119sto wyje\u017cd\u017ca\u0142, aby skorzysta\u0107 z bogatych materia\u0142\u00f3w historycznych zgromadzonych w bibliotece Chreptowicz\u00f3w. W tomiku zamieszczona zosta\u0142a tak\u017ce II cz\u0119\u015b\u0107 Dziad\u00f3w<\/em>. Pierwsza, kr\u00f3tsza, redakcja tego utworu powsta\u0142a w ko\u0144cu 1820r. i zosta\u0142a przed\u0142o\u017cona do oceny profesorowi Borowskiemu, a nast\u0119pnie, w 1822r., poprawiona wed\u0142ug jego uwag. Pewnych poprawek w tek\u015bcie dokona\u0142 tak\u017ce Czeczot.<\/p>\n\n\n\n Mi\u0119dzy wrze\u015bniem a kwietniem 1822r. w czasie sp\u0119dzonego w Wilnie urlopu zdrowotnego napisa\u0142 Mickiewicz IV cz\u0119\u015b\u0107 Dziad\u00f3w<\/em>. Utw\u00f3r zosta\u0142 w du\u017cej mierze ukszta\u0142towany na gruncie w\u0142asnych prze\u017cy\u0107 poety. Dramat Gustawa to echo nieszcz\u0119\u015bliwej mi\u0142o\u015bci poety do Maryli Wereszczak\u00f3wny.<\/p>\n\n\n\n W 1823r. w\u0142adze policyjne trafi\u0142y na \u015blad tajnych organizacji m\u0142odzie\u017cowych, dzia\u0142aj\u0105cych nie tylko w Wilnie, ale tak\u017ce w innych miastach Litwy. Ksi\u0105\u017c\u0119 Adam Czartoryski musia\u0142 ust\u0105pi\u0107 ze stanowiska kuratora okr\u0119gu szkolnego, a jego miejsce zaj\u0105\u0142 senator Nowosilcow, wrogo ustosunkowany do Polak\u00f3w. 3 maja jeden z uczni\u00f3w gimnazjum przyuniwersyteckiego napisa\u0142 na tablicy zdanie: \u201eNiech \u017cyje Konstytucja 3 maja\u201d. Sta\u0142o si\u0119 to wydarzenie przyczyn\u0105 pierwszych dochodze\u0144 w\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy. W\u0142adze policyjne nada\u0142y tak\u017ce du\u017cy rozg\u0142os sprawie pobicia przez student\u00f3w chor\u0105\u017cego rosyjskiego Pe\u0142skiego na jednej z ulic Wilna. Rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 aresztowania. Zatrzymano tak\u017ce kilku filomat\u00f3w i filaret\u00f3w. W ko\u0144cu odby\u0142 si\u0119 proces. Wyrokiem s\u0105du niekt\u00f3rzy z dzia\u0142aczy skazani zostali na wi\u0119zienie, inni na zsy\u0142k\u0119 na Sybir lub w g\u0142\u0105b Rosji. Do tych ostatnich nale\u017ca\u0142 Adam Mickiewicz.<\/p>\n\n\n\n 25 pa\u017adziernika 1824r. poeta opu\u015bci\u0142 na zawsze rodzinne strony. Wraz z Je\u017cowskim, Malewskim, Pietraszkiewiczem, Sobolewskim, i Zalewskim odby\u0142 drog\u0119 z Wilna do Petersburga. W stolicy cesarstwa poeta nawi\u0105za\u0142 kontakt z ko\u0142em rewolucyjnych poet\u00f3w rosyjskich, p\u00f3\u017aniejszych uczestnik\u00f3w tzw. powstania dekabryst\u00f3w. Wkr\u00f3tce musia\u0142 opu\u015bci\u0107 Petersburg, poniewa\u017c otrzyma\u0142 od ministra polecenie udania si\u0119 do innej guberni. Mickiewicz wybra\u0142 Odess\u0119, gdzie mia\u0142 obj\u0105\u0107 posad\u0119 nauczyciela w liceum. Przyby\u0142 tu 17 lutego 1825r. Posady nie otrzyma\u0142 z powodu braku wolnego miejsca, ale przyznano mu sta\u0142\u0105 pensj\u0119. Zaprzyja\u017ani\u0142 si\u0119 z najwybitniejszymi rodzinami odeskimi, a nawet z genera\u0142em Wittem (kuratorem okr\u0119gu szkolnego, kt\u00f3rego skierowano do Odessy w celu wykrycia spisk\u00f3w) oraz Karolin\u0105 Soba\u0144sk\u0105, jak si\u0119 p\u00f3\u017aniej okaza\u0142o agentk\u0105 policji.<\/p>\n\n\n\n W maju 1825 roku Karol Marchocki zabra\u0142 Mickiewicza na wycieczk\u0119 w step, do swojego futoru Lubomi\u0142y. W\u00f3wczas odwiedzi\u0142 tak\u017ce poeta Akerman. Wra\u017cenia z tej wycieczki sta\u0142y si\u0119 tworzywem artystycznym Step\u00f3w Akerma\u0144skich.<\/em> Prawdopodobnie w ko\u0144cu lipca 1825r. Mickiewicz po raz pierwszy wyprawi\u0142 si\u0119 na Krym, by\u0142 w Eupatorii (Koz\u0142owie), Symferopolu i ko\u0142o Czatyrdahu. Znana wycieczka, z kt\u00f3r\u0105 wi\u0105\u017ce si\u0119 cykl sonet\u00f3w, odby\u0142a si\u0119 mi\u0119dzy 29 sierpnia a 15 pa\u017adziernika 1825r. Z Odessy towarzystwo, w kt\u00f3rym znajdowa\u0142 si\u0119 poeta, wyprawi\u0142o si\u0119 statkiem do Eupatorii, a stamt\u0105d g\u0142\u00f3wna trasa podr\u00f3\u017cy prowadzi\u0142a szlakiem na Symferopol, Bakczysaraj (wraz z przedmie\u015bciem Czufut-Kale) Ba\u0142ak\u0142aw\u0119, Bajdary, Kikineis, Hurzuf, Ajudah, A\u0142uszt\u0119, Czatyrdah. Rezultatem tej wycieczki by\u0142y Sonety krymskie,<\/em> wydane w tomiku Sonety,<\/em> w Moskwie w 1826r.<\/p>\n\n\n\n W ko\u0144cu 1825r. Mickiewicz musia\u0142 opu\u015bci\u0107 Odess\u0119, poniewa\u017c w\u0142adze zakaza\u0142y by\u0142ym filomatom przebywania w po\u0142udniowych guberniach, pozostawiaj\u0105c swobod\u0119 wyboru miejsca sta\u0142ego pobytu. Poeta wybra\u0142 Moskw\u0119, gdzie mia\u0142 zapewnion\u0105 posad\u0119 w kancelarii genera\u0142-gubernatora ksi\u0119cia Glicyna. Przyby\u0142 tu 12 grudnia 1825r., dwa dni po wybuchu powstania dekabryst\u00f3w w Petersburgu. Prze\u017cycia zwi\u0105zane z kl\u0119sk\u0105 zrywu znalaz\u0142y odbicie w wierszu Do przyjaci\u00f3\u0142 Moskali,<\/em> a p\u00f3\u017aniej w Konradzie Wallenrodzie<\/em>. W Moskwie bywa\u0142 poeta w wielkopa\u0144skich salonach, gdzie dyskutowano o sztuce, polityce, filozofii, ch\u0119tnie s\u0142uchano poezji i muzyki. To tu zaprzyja\u017ani\u0142 si\u0119 z Aleksandrem Puszkinem. Obydwaj poeci byli sta\u0142ymi go\u015b\u0107mi w naj\u015bwietniejszym salonie literackim w Moskwie tamtych czas\u00f3w, prowadzonym przez pi\u0119kn\u0105 Zeneid\u0119 Wo\u0142ko\u0144sk\u0105. W jednym z pokoi urz\u0105dzi\u0142a mi\u0119dzy innymi zbi\u00f3r muzeum przedmiot\u00f3w staro\u017cytnych, co upami\u0119tni\u0142 Mickiewicz w wierszu Na pok\u00f3j grecki w domu ksi\u0119\u017cnej Zeneidy Wo\u0142ko\u0144skiej w Moskwie.<\/em> W salonie Wo\u0142ko\u0144skiej zosta\u0142 przedstawiony bawi\u0105cej w\u00f3wczas w Moskwie znakomitej polskiej pianistce Marii Szymanowskiej, z kt\u00f3rej m\u0142odsz\u0105 c\u00f3rk\u0105, Celin\u0105, zawar\u0142 po latach zwi\u0105zek ma\u0142\u017ce\u0144ski.<\/p>\n\n\n\n Trzykrotnie odwiedza\u0142 Mickiewicz Petersburg. Ostatni raz w kwietniu 1829r. Dzi\u0119ki przyjacio\u0142om polskim i rosyjskim 14 maja wyjecha\u0142 do Kronsztadu, sk\u0105d nast\u0119pnego dnia na statku angielskim \u201eJerzy IV\u201d opu\u015bci\u0142 granice pa\u0144stwa rosyjskiego.<\/p>\n\n\n\n Po wyje\u017adzie z Rosji przyby\u0142 Mickiewicz do Berlina, gdzie s\u0142ucha\u0142 wyk\u0142ad\u00f3w Hegla, nast\u0119pnie zwiedzi\u0142 Drezno i Prag\u0119 czesk\u0105. Przybywszy do Pragi poeta skontaktowa\u0142 si\u0119 z Wac\u0142awem Hank\u0105, czo\u0142owym przedstawicielem literatury czeskiej, i Franciszkiem Czelakowskim \u2013 poet\u0105, p\u00f3\u017aniejszym profesorem j\u0119zyka i literatury czeskiej na Uniwersytecie Praskim. Z Pragi wyjecha\u0142 poeta do s\u0142ynnego uzdrowiska Karlsbad, a nast\u0119pnie do Weimaru, gdzie z\u0142o\u017cy\u0142 wizyt\u0119 Goethemu. Niemiecki tw\u00f3rca w dow\u00f3d uznania ofiarowa\u0142 mu sw\u00f3j autograf i g\u0119sie pi\u00f3ro jako symbol tw\u00f3rczo\u015bci poetyckiej. W Weimarze pozna\u0142 s\u0142ynnego rze\u017abiarza francuskiego Dawida d\u2032 Angers, kt\u00f3ry wykona\u0142 w br\u0105zie medalion z popiersiem Mickiewicza.<\/p>\n\n\n\n 1 wrze\u015bnia 1829r. Mickiewicz wraz z przyjacielem Edwardem Ody\u0144cem opu\u015bcili Weimar, by po przesz\u0142o dw\u00f3ch tygodniach podr\u00f3\u017cy dotrze\u0107 do Szwajcarii, a nast\u0119pnie W\u0142och. Na prze\u0142\u0119czy alpejskiej w Spl\u00fcgen, w dniu przeprawy, 25 wrze\u015bnia 1829r., powsta\u0142 jeden z najpi\u0119kniejszych liryk\u00f3w Mickiewicza, w kt\u00f3rym da\u0142 wyraz swej niezapomnianej mi\u0142o\u015bci do Maryli.<\/p>\n\n\n\n Pobyt we W\u0142oszech i zetkniecie si\u0119 z najwi\u0119kszymi arcydzie\u0142ami sztuki w Wenecji, Florencji czy Rzymie wywar\u0142y na poecie wielkie wra\u017cenie. Podziw dla ruin staro\u017cytnego Rzymu oraz przyrody w\u0142oskiej wyrazi\u0142 poeta w wierszu Do Hanny. Wezwanie do Neapolu,<\/em> b\u0119d\u0105cym parafraza wiersza Goethego. Utw\u00f3r ten pisany na cze\u015b\u0107 poznanej w Rzymie hrabianki Henrietty Ankwicz\u00f3wny powsta\u0142 w czasie wycieczki poety do Neapolu.<\/p>\n\n\n\n W grudniu 1830r. dotar\u0142a do Polak\u00f3w we W\u0142oszech wiadomo\u015b\u0107 o wybuchu powstania listopadowego. Pierwszy wyruszy\u0142 do kraju Stefan Garczy\u0144ski, z kt\u00f3rym Mickiewicz zaprzyja\u017ani\u0142 si\u0119 we W\u0142oszech. Sam poeta wyjecha\u0142 z Rzymu dopiero 19 kwietnia 1831r. i przez Szwajcari\u0119 uda\u0142 si\u0119 do Pary\u017ca, sk\u0105d zamierza\u0142 pojecha\u0107 do Londynu, a stamt\u0105d do K\u0142ajpedy na Litwie. Plan si\u0119 nie powi\u00f3d\u0142. Oko\u0142o 11 sierpnia przyby\u0142 Mickiewicz do Wielkopolski. Po kr\u00f3tkim pobycie w Poznaniu wyruszy\u0142 do Kopaszewa. Jako go\u015b\u0107 wielu rodzin ziemia\u0144skich (Gorze\u0144skich, Morawskich, Taczanowskich, \u0141ubie\u0144skich) przebywa\u0142 w Pozna\u0144skiem oko\u0142o o\u015bmiu miesi\u0119cy. Nie powiod\u0142y si\u0119 pr\u00f3by przedostania si\u0119 do Kr\u00f3lestwa. Po kl\u0119sce powstania Mickiewicz uda\u0142 si\u0119 do Drezna. Tu przebywa\u0142a nie tylko liczna kolonia polska, ale tak\u017ce oficerowie, \u017co\u0142nierze i dzia\u0142acze polityczni polscy udaj\u0105cy si\u0119 na Zach\u00f3d na emigracj\u0119. To od nich dowiedzia\u0142 si\u0119 wielu szczeg\u00f3\u0142\u00f3w o wydarzeniach podczas powstania. Napisa\u0142 w\u00f3wczas wiersze \u015amier\u0107 Pu\u0142kownika<\/em> i Redut\u0119 Ordona.<\/em> Wiosna 1832 roku w Dre\u017anie powstaje r\u00f3wnie\u017c III cz\u0119\u015b\u0107 Dziad\u00f3w.<\/em><\/p>\n\n\n\n Z Drezna wyjecha\u0142 Mickiewicz pod koniec 1832r. do Pary\u017ca. Tu zetkn\u0105\u0142 si\u0119 z liczn\u0105 emigracj\u0105 polsk\u0105, kt\u00f3ra toczy\u0142a spory na temat przyczyn kl\u0119ski powstania. Obserwuj\u0105c tocz\u0105ce si\u0119 k\u0142\u00f3tnie, pragn\u0105\u0142 poeta przeciwstawi\u0107 si\u0119 fali depresji, jaka ogarn\u0119\u0142a Polak\u00f3w, natchn\u0105\u0107 rodak\u00f3w wiar\u0105 we w\u0142asne si\u0142y oraz w odzyskanie wolno\u015bci. W 1832r. wydaje w Pary\u017cu Ksi\u0119gi narodu polskiego i pielgrzymstwa polskiego.<\/em> W roku nast\u0119pnym by\u0142 poeta przez kwarta\u0142 redaktorem czasopisma \u201ePielgrzym Polski\u201d, w kt\u00f3rym zamie\u015bci\u0142 szereg artyku\u0142\u00f3w politycznych. W tym te\u017c czasie o\u017ceni\u0142 si\u0119 z poznan\u0105 w Moskwie Celin\u0105 Szymanowsk\u0105. W lipcu 1834 roku ukaza\u0142 si\u0119 drukiem Pan Tadeusz.<\/em> W po\u0142owie 1838r. Mickiewiczowie mieli ju\u017c dwoje dzieci: Mari\u0119 i W\u0142adys\u0142awa. K\u0142opotom rodzinnym, zwi\u0105zanym z chorob\u0105 \u017cony, i stale pogarszaj\u0105cym si\u0119 warunkom materialnym usi\u0142owa\u0142 Mickiewicz zaradzi\u0107, obejmuj\u0105c w lecie 1839r. katedr\u0119 profesora literatury rzymskiej na uniwersytecie loza\u0144skim w Szwajcarii. Wyk\u0142ady cieszy\u0142y si\u0119 du\u017cym powodzeniem w\u015br\u00f3d student\u00f3w. W Lozannie powsta\u0142 cykl wierszy lirycznych, zwanych dzi\u015b lirykami loza\u0144skimi.<\/p>\n\n\n\n W pa\u017adzierniku 1840r. Mickiewicz opu\u015bci\u0142 Szwajcari\u0119 i wr\u00f3ci\u0142 do Pary\u017ca. W grudniu rozpocz\u0105\u0142 wyk\u0142ady w Coll\u00e8ge de France i prowadzi\u0142 je przez cztery lata akademickie.<\/p>\n\n\n\n 30 lipca 1841r. odwiedzi\u0142 poet\u0119 przyby\u0142y z Litwy Andrzej Towia\u0144ski, filozof-mistyk nawo\u0142uj\u0105cy do moralnego doskonalenia si\u0119. Uj\u0105\u0142 on Mickiewicza przepowiedni\u0105 odrodzenia Polski, g\u0142osi\u0142 wiar\u0119 w nadej\u015bcie nowej epoki, kt\u00f3r\u0105 zrealizowa\u0107 ma on sam jako powo\u0142any do tej misji przez Boga, a na wz\u00f3r Chrystusa musia\u0142 mie\u0107 wok\u00f3\u0142 siebie grup\u0119 ludzi gotowych do szerzenia jego pogl\u0105d\u00f3w. Na realizatora planu wybra\u0142 Mickiewicza. Uda\u0142o si\u0119 Towia\u0144skiemu zorganizowa\u0107 tzw. Ko\u0142o Sprawy Bo\u017cej, ale przeciwko dzia\u0142alno\u015bci \u201eMistrza\u201d opowiedzia\u0142y si\u0119 ugrupowania emigracyjne, zarzucaj\u0105c mu nawet szpiegostwo na rzecz Rosji. Po wyje\u017adzie Towia\u0144skiego z Francji Mickiewicz kontynuowa\u0142 jego prac\u0119 do listopada 1846r.<\/p>\n\n\n\n Wypadki w Galicji i silne nastroje rewolucyjne w Pary\u017cu zdecydowa\u0142y o zerwaniu z \u201eMistrzem\u201d. 7 lutego 1848r. poeta przyje\u017cd\u017ca do Rzymu, chc\u0105c powo\u0142a\u0107 tu zbrojny oddzia\u0142, kt\u00f3ry u boku armii w\u0142oskiej stanie do walki z Austri\u0105. 29 marca zostaje utworzony w Rzymie Legion Polski. Pierwsi jego ochotnicy podpisuj\u0105 Sk\u0142ad zasad<\/em> u\u0142o\u017cony przez Mickiewicza. 11 kwietnia wyje\u017cd\u017ca poeta z garstk\u0105 pierwszych ochotnik\u00f3w przez Liovarno, Florencj\u0119, Boloni\u0119 do Mediolanu. Po st\u0142umieniu rewolucji we W\u0142oszech w lecie 1849 roku upada tez Legion Polski.<\/p>\n\n\n\n W marcu 1849r. zak\u0142ada Mickiewicz w Pary\u017cu dziennik francuski \u201eTrybun\u0119 Lud\u00f3w\u201d. Czasopismo mia\u0142o by\u0107 organem wszystkich narod\u00f3w walcz\u0105cych z despotyzmem. Poeta umie\u015bci\u0142 w nim oko\u0142o 100 artyku\u0142\u00f3w po\u015bwi\u0119conych sytuacji we Francji, na W\u0119grzech, w Niemczech i Rosji. Sporo miejsca zaj\u0119\u0142y aktualne zagadnienia rewolucji i socjalizmu.<\/p>\n\n\n\n 11 wrze\u015bnia 1855r. wyjecha\u0142 Mickiewicz do Konstantynopola, gdzie zamierza\u0142 zorganizowa\u0107 legion polski w Turcji, kt\u00f3ry walczy\u0142by przeciwko carskiej Rosji. Akcj\u0119 t\u0119 chcia\u0142 oprze\u0107 na oddzia\u0142ach tzw. kozak\u00f3w ottoma\u0144skich, zorganizowanych w Turcji przez powie\u015bciopisarza Micha\u0142a Czajkowskiego, zwanego Cadykiem Pasz\u0105. W toku prac nad organizacja legionu nast\u0105pi\u0142 zgon poety. Bezpo\u015bredni\u0105 przyczyn\u0105 by\u0142a epidemia cholery panuj\u0105ca w\u00f3wczas w Turcji. Do trumny ubrano Mickiewicza w ulubion\u0105 czamark\u0119 z ko\u017cuszkiem, na g\u0142ow\u0119 w\u0142o\u017cono konfederatk\u0119, kt\u00f3r\u0105 poeta zwykle nosi\u0142. Pogrzeb sta\u0142 si\u0119 manifestacj\u0105 na rzecz Polski oraz braterstwa lud\u00f3w. Eksportacja zw\u0142ok Mickiewicza z Konstantynopola do Francji nast\u0105pi\u0142a 30 grudnia 1855r. Ekshumacja zw\u0142ok poety i prze\u0142o\u017cenie jego szcz\u0105tk\u00f3w do nowej o\u0142owianej trumny odby\u0142o si\u0119 na cmentarzu w Montmorency 27 czerwca 1890r. Trumna z prochami Adama Mickiewicza dotar\u0142a do Krakowa 4 lipca. Tego dnia zorganizowano oficjalne uroczysto\u015bci pogrzebowe. Student W\u0142adys\u0142aw Lewicki powiedzia\u0142 m.in. s\u0142owa, kt\u00f3re nigdy nie przestan\u0105 by\u0107 aktualne:<\/p>\n\n\n\n Ty by\u0142e\u015b, jeste\u015b i b\u0119dziesz naszym ojcem, bratem, przyjacielem. Wierni duchowi nie\u015bmiertelnego wieszcza (\u2026) pragniemy zbudowa\u0107 gmach narodowej chwa\u0142y i wielko\u015bci (\u2026) w imi\u0119 hase\u0142 Twoich, wielki piewco nasz (\u2026) burzy\u0107 b\u0119dziemy w ojczy\u017anie naszej (\u2026) budowle samolubstwa, ciemnoty, kastowo\u015bci, aby na tych gruzach lepsz\u0105 zbudowa\u0107 przysz\u0142o\u015b\u0107 (\u2026)<\/em><\/p>\n\n\n\n Po uroczystym nabo\u017ce\u0144stwie w katedrze wawelskiej zw\u0142oki Mickiewicza spocz\u0119\u0142y w sarkofagu w specjalnie urz\u0105dzonej wed\u0142ug projektu S\u0142awomira Odrzywolskiego krypcie, w lewej cz\u0119\u015bci nawy katedry na Wawelu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Adam Mickiewicz, najwi\u0119kszy polski poeta i jeden z najwybitniejszych poet\u00f3w romantycznych na \u015bwiecie, urodzi\u0142 si\u0119 24 grudnia 1798 roku w ma\u0142ej wiosce Zaosie, po\u0142o\u017conej w odleg\u0142o\u015bci 50 km na po\u0142udnie od Nowogr\u00f3dka. Folwark ten otrzyma\u0142 w spadku ojciec poety, Miko\u0142aj, po stryju swoim, Bazylim, zabitym przez Jana Saplic\u0119. Mickiewiczowie mieszkali tu tylko dwa lata. W 1801r. przenie\u015bli si\u0119 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_eb_attr":"","ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"class_list":["post-361","page","type-page","status-publish","hentry"],"blog_post_layout_featured_media_urls":{"thumbnail":"","full":""},"categories_names":null,"comments_number":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lowegrow.aplus.pl\/cms\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/361","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lowegrow.aplus.pl\/cms\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/lowegrow.aplus.pl\/cms\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lowegrow.aplus.pl\/cms\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lowegrow.aplus.pl\/cms\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=361"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/lowegrow.aplus.pl\/cms\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/361\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":362,"href":"https:\/\/lowegrow.aplus.pl\/cms\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/361\/revisions\/362"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lowegrow.aplus.pl\/cms\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=361"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
w wile\u0144skim domu jej rodzic\u00f3w w charakterze narzeczonego.<\/p>\n\n\n\n
w wile\u0144skim domu jej rodzic\u00f3w w charakterze narzeczonego.<\/p>\n\n\n\n